Những lưu ý trong công tác xây dựng phần móng

Phần móng là bộ phận quan trọng bậc nhất trong kết cấu công trình xây dựng, đóng vai trò truyền tải toàn bộ tải trọng của ngôi nhà xuống nền đất bên dưới. Một công trình có thể có kiến trúc đẹp, vật liệu cao cấp, nhưng nếu phần móng thi công không đúng kỹ thuật thì nguy cơ lún, nứt, nghiêng, thậm chí sụp đổ là rất cao. Chính vì vậy, trong quá trình xây dựng, việc chú trọng đến công tác thi công móng là yếu tố sống còn, quyết định độ bền vững và tuổi thọ lâu dài của công trình. Dưới đây là những lưu ý quan trọng cần đặc biệt quan tâm khi xây dựng phần móng.

1. Khảo sát địa chất trước khi thiết kế móng

Một trong những sai lầm phổ biến nhất khi xây dựng nhà ở dân dụng là bỏ qua hoặc xem nhẹ công tác khảo sát địa chất. Mỗi khu đất có đặc điểm nền đất khác nhau như đất cứng, đất yếu, đất sét, đất pha cát, nền ao hồ san lấp… Những yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến việc lựa chọn loại móng phù hợp.

Việc khảo sát địa chất giúp xác định khả năng chịu tải của nền đất, mực nước ngầm, chiều sâu lớp đất yếu và các rủi ro tiềm ẩn. Dựa trên kết quả khảo sát, kỹ sư kết cấu sẽ đưa ra phương án móng hợp lý như móng đơn, móng băng, móng bè hay móng cọc. Đây là bước nền tảng, không nên tiết kiệm chi phí vì có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng về sau.

2. Lựa chọn loại móng phù hợp với công trình

Không có một loại móng nào phù hợp cho tất cả các công trình. Việc lựa chọn loại móng cần dựa trên nhiều yếu tố như quy mô công trình, số tầng, tải trọng, điều kiện địa chất và ngân sách đầu tư.

• Móng đơn thường áp dụng cho nhà cấp 4, nhà 1 tầng trên nền đất tốt.
  
  

• Móng băng được sử dụng phổ biến cho nhà phố 2–3 tầng, giúp phân bố tải trọng đều hơn.
  
  

• Móng bè thích hợp cho nền đất yếu, công trình có tải trọng lớn.
  
  

• Móng cọc (cọc ép, cọc khoan nhồi) thường dùng cho nhà cao tầng hoặc khu vực đất yếu sâu.
  
  

Việc chọn sai loại móng có thể khiến công trình bị lún không đều, nứt tường hoặc phát sinh chi phí gia cố rất lớn trong quá trình sử dụng.

3. Định vị và đào móng chính xác

Công tác định vị móng cần được thực hiện cẩn thận, đảm bảo đúng tim trục, kích thước và cao độ theo bản vẽ thiết kế. Sai lệch trong khâu này có thể dẫn đến việc kết cấu bên trên không đồng bộ, ảnh hưởng đến toàn bộ công trình.

Khi đào móng, cần chú ý:

• Đào đúng chiều sâu thiết kế, tránh đào quá sâu gây tốn kém hoặc đào nông làm giảm khả năng chịu lực.
  
  

• Thành hố móng phải ổn định, đặc biệt với nền đất yếu hoặc hố móng sâu cần có biện pháp chống sạt lở.
  
  

• Nếu gặp nước ngầm, cần có phương án bơm thoát nước kịp thời để đảm bảo chất lượng thi công.
  
  

4. Gia cố nền móng khi cần thiết

Trong trường hợp nền đất yếu, việc gia cố nền trước khi thi công móng là bắt buộc. Một số biện pháp gia cố phổ biến gồm:

• Đầm chặt nền đất bằng máy đầm.
  
  

• Thay đất yếu bằng cát, đá hoặc vật liệu phù hợp.
  
  

• Sử dụng cọc tre, cọc bê tông, cọc cát hoặc cọc khoan nhồi để tăng khả năng chịu tải.
  
  

Gia cố nền đúng cách giúp giảm nguy cơ lún không đều, đảm bảo sự ổn định lâu dài cho công trình.

5. Thi công cốt thép móng đúng kỹ thuật

Cốt thép là “xương sống” của móng bê tông cốt thép. Việc gia công, lắp đặt cốt thép phải tuân thủ nghiêm ngặt bản vẽ thiết kế và tiêu chuẩn kỹ thuật.

Một số lưu ý quan trọng:

• Thép phải đúng chủng loại, đường kính, số lượng theo thiết kế.
  
  

• Bố trí thép đúng khoảng cách, đúng lớp bảo vệ bê tông.
  
  

• Thép phải sạch, không dính bùn đất, dầu mỡ hay rỉ sét nặng.
  
  

• Các mối nối, buộc thép phải chắc chắn, tránh xê dịch khi đổ bê tông.
  
  

Sai sót trong công tác cốt thép có thể làm giảm nghiêm trọng khả năng chịu lực của móng.

6. Đổ bê tông móng đảm bảo chất lượng

Bê tông móng cần đạt mác thiết kế, được trộn đúng tỷ lệ hoặc sử dụng bê tông thương phẩm từ đơn vị uy tín. Trong quá trình đổ bê tông cần chú ý:

• Đổ liên tục, tránh mạch ngừng không cần thiết.
  
  

• Sử dụng đầm dùi để bê tông đặc chắc, tránh rỗ tổ ong.
  
  

• Không đổ bê tông khi hố móng còn nước hoặc bùn đất.
  
  

Sau khi đổ, bê tông cần được bảo dưỡng đúng quy trình, giữ ẩm trong ít nhất 7 ngày để đạt cường độ tốt nhất.

7. Chống thấm và bảo vệ móng

Phần móng thường xuyên tiếp xúc với nước ngầm và độ ẩm cao, vì vậy công tác chống thấm là rất quan trọng. Có thể sử dụng các biện pháp như quét lớp chống thấm, phủ màng bitum hoặc sử dụng phụ gia chống thấm trong bê tông.

Ngoài ra, cần lấp đất xung quanh móng đúng kỹ thuật, đầm chặt từng lớp để tránh sụt lún sau này.

8. Giám sát chặt chẽ trong suốt quá trình thi công

Cuối cùng, công tác giám sát thi công móng cần được thực hiện nghiêm túc bởi kỹ sư có chuyên môn. Việc giám sát giúp phát hiện và xử lý kịp thời các sai sót, đảm bảo thi công đúng thiết kế và tiêu chuẩn kỹ thuật.

Kết luận:
Xây dựng phần móng là giai đoạn quan trọng nhất trong toàn bộ quá trình thi công công trình. Việc tuân thủ đầy đủ các lưu ý từ khảo sát, thiết kế, thi công đến giám sát sẽ giúp công trình đạt được sự bền vững, an toàn và tuổi thọ lâu dài. Đầu tư đúng mức cho phần móng chính là nền tảng vững chắc cho một ngôi nhà an tâm theo thời gian.